Hier vind je boekentips en boekrecensies. De lijst is nog kort, dus aanvullingen zijn welkom! Mail ons of stuur een bericht via Facebook(Mzanzi. Alles over reizen in Zuid-Afrika) of Twitter: @MzanziZA.
Alles behalve saai
Over de Boerenoorlog zijn boekenplanken vol
geschreven, vooral door Britse en Zuid-Afrikaanse historici. Het was dan ook
met enige argwaan dat ik begon aan het vuistdikke boek (613 pagina’s) van de
Nederlandse historicus Martin Bossenbroek. De fantasieloze titel (De Boerenoorlog) en het nogal saaie
omslag werkten de leeslust ook niet in de hand. Underpromise and overdeliver, moet de uitgever gedacht hebben. Want
saai is De Boerenoorlog allesbehalve.
Lees recensie...
Alles behalve saai
Recensie door Rob Hartgers
Het is meer dan een eeuw geleden dat de
laatste schoten van de Boerenoorlog (1899-1902) werden gelost, maar de strijd
tussen de Boerenrepublieken en de Britten is in Zuid-Afrika nog lang niet
vergeten. De vlaktes en berghellingen waar indertijd het meeste bloed is
vergoten zijn tegenwoordig toeristische attracties (vooral in de provincie
KwaZulu-Natal), veel straat- en plaatsnamen memoreren generaals uit de
Boerenoorlog en tal van musea zijn gewijd aan de eerste grote oorlog van de
twintigste eeuw. Ook in de hoofden van veel Zuid-Afrikanen leeft de
Boerenoorlog voort. Afrikaners en blanke Engelstalige Zuid-Afrikanen
(‘souties’) kunnen het nog steeds slecht met elkaar vinden. Niet-blanke Zuid-Afrikanen
zijn zich er pijnlijk van bewust dat zij in de vredesonderhandelingen tussen de
Boeren en de Britten buitenspel werden gezet.
Over de Boerenoorlog zijn boekenplanken vol
geschreven, vooral door Britse en Zuid-Afrikaanse historici. Het was dan ook
met enige argwaan dat ik begon aan het vuistdikke boek (613 pagina’s) van de
Nederlandse historicus Martin Bossenbroek. De fantasieloze titel (De Boerenoorlog) en het nogal saaie
omslag werkten de leeslust ook niet in de hand. Underpromise and overdeliver, moet de uitgever gedacht hebben. Want
saai is De Boerenoorlog allesbehalve.
Veel schrijvers over de Boerenoorlog verliezen
zich in beschrijvingen van troepenbewegingen en veldslagen. Bossenbroek vertelt
een vollediger verhaal. Hij beschrijft het verloop van de oorlog vanuit een
Brits, Boeren én Nederlands perspectief. Dat doet hij door in te zoomen op
drie bijrolspelers. De Britse kijk op de schermutselingen krijgen we van
niemand minder dan Winston Churchill, toen nog een overmoedige oorlogscorrespondent
met een grote mond en een (invloed)rijke familie. Het verhaal van de Boeren
wordt vertelt aan de hand van de belevenissen van Denys Reitz, zoon van F.W.
Reitz, die ten tijde van de Boerenoorlog staatssecretaris was van de
Zuid-Afrikaansche Republiek. Het Nederlandse perspectief is dat van Willem
Leyds, een advocaat die aan het begin van zijn carrière naar de
Zuid-Afrikaansche Republiek emigreerde, waar hij opklom tot rechterhand van president
Paul Kruger. Kort voor het uitbreken van de Boerenoorlog werd Leyds naar Europa
gezonden, waar hij als speciaal gezant (meestal vergeefs) lobbyde voor de
Boerenzaak.
De schrijver citeert veelvuldig uit memoires,
dagboeken en brieven van de drie hoofdpersonen, maar verliest de grote lijnen nooit
uit het oog. De verschillende (internationale) perspectieven en de manier
waarop Bossenbroek persoonlijke verhalen gebruikt om een bijzonder ingewikkelde
geschiedenis te vertellen, maken De
Boerenoorlog tot een absolute aanrader. Het enige punt van kritiek is dat
een belangrijk perspectief ontbreekt, namelijk dat van de zwarte en gekleurde
bevolking. Bossenbroek schrijft wel over de impact van de oorlog op deze
groepen (bijvoorbeeld de inzet van zwarte agterryers
door de Boeren), maar vertelt het verhaal niet vanuit hun gezichtspunt.
Misschien is dat vanwege een gebrek aan bronnen, want er zijn uit deze periode
weinig egodocumenten van niet-blanke auteurs overgeleverd, maar jammer is het
wel.
De Boerenoorlog dor Martin Bossenbroek | Uitgeverij Anthenaeum-Polak & Van Gennep | Paperback € 24,95 | E-book € 15,99.
Afrikaners. Een volk op drift
Fred de Vries woont en werkt sinds 2003 in Zuid-Afrika. Hij raakte er in gesprek met Afrikaners, de nazaten van Europese migranten. Het resultaat is een rijk portret van deze Zuid-Afrikaanse bevolkingsgroep.
Naar recensie...
1599 km tussen Amsterdam en Gouda
Dit is een eigenzinnig reisboek: niet de historische bezienswaardigheden of het natuurschoon spelen de hoofdrol,
maar de belevenissen van gewone Zuid-Afrikanen. Zelfs in het meest onbeduidende
gehucht stuit journalist Bart de Graaff op mooie anekdotes. Veel hoofdstukken zijn knap
gestileerde miniatuurtjes, momentopnames van het leven op het platteland van
Zuid-Afrika.
Naar recensie...
Pontenilo, de nieuwste roman van Irma Joubert
De Zuid-Afrikaanse Irma Joubert is een meesterverteller. Haar meeslepende verhalen over mensen van vlees en bloed bieden unieke inkijkjes in het leven achter de geschiedenisfeiten uit de schoolboekjes.
De nieuwe roman Pontenilo vertelt een verhaal dat parallel loopt aan haar meest recent verschenen roman Kind van de rivier; de twee boeken vormen als het ware een tweeluik.
Het is 1948 en de Italiaanse krijgsgevangene Antonio Romanelli verstoort het wankele evenwicht in het Afrikaner gezin Fourie, dat door politieke meningsverschillen verscheurd wordt. Als er een brug gebouwd moet worden op het terrein van Fourie, komen de spanningen tot een uitbarsting.
'Pontenilo' is door de uitgever
aangekondigd als het 'parallelverhaal' van 'Kind
van de rivier'.
In Pontenilo draait het om Klara, de dochter
van de boer op wiens land Pérsomi (de hoofdpersoon uit Kind van de rivier) en haar familie wonen. Klara is een paar jaar
ouder dan Pérsomi. Haar verhaal begint als zij zich klaarmaakt om naar de universiteit
te gaan. Een deel van Klara's (familie)geschiedenis is dus al bekend voor de
lezer van Kind van de rivier.
De Tweede Wereldoorlog speelt een belangrijke rol in Pontenilo. Joubert vertelt over de
visie van de Afrikaners en de deelname van Zuid-Afrika aan deze oorlog.
Daarnaast belicht ze een onbekend deel van de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog:
de deportatie van Italiaanse krijgsgevangenen naar Zuid-Afrika. Dit is een
interessant gegeven. Joubert verwerkt dit tot het fictieve verhaal over de
tewerkstelling van Antonio Romanelli op de 'plaas' (boerderij) van Klara's
familie. Daarnaast schetst ze het leven in het dorp waar Antonio vandaan komt,
vertelt ze hoe de Italianen tegen de oorlog aankijken en lezen we over de
liefdes en levens van Antonio en zijn familie. Het subplot over Antonio en zijn
Italiaanse verloofde lijkt op het verhaal van Pérsomi en Boelie in Kind van de rivier.
Historisch gezien is Pontenilo minder interessant dan Kind van de rivier. In dat laatste boek beperkt Joubert zich tot de
politieke verdeeldheid van één volk, de Afrikaners. In Pontenilo komt daar nog de politiek bij van de Italianen plus de
Zuid-Afrikaanse oorlogspolitiek. Het is allemaal een beetje teveel van het
goede. Wie Kind van de rivier niet
heeft gelezen, zal zich hieraan vast minder storen. Voor mij was het verhaal
over Klara en Antonio genoeg geweest.
Pontenilo | € 23,50 | 544 pagina's | Paperback
| ISBN: 9789023994176 | Ook als E-book
| Uitgeverij Boekencentrum
Kind van de rivier
Pérsomi woont met haar analfabete moeder, haar zusje en broers in een hutje op het terrein van de rijke meneer Fourie. Ze vormen een typisch 'bijwonersgezin': arm, onderontwikkeld en sociaal zwak.Hoe ouder Pérsomi wordt, hoe meer ze zich gaat schamen voor de vuiligheid en het gebrek aan beschaving bij haar thuis. Gelukkig is ze intelligent. Ze krijgt een beurs van de staat waarmee ze eerst naar de middelbare school kan, en vervolgens naar de universiteit. Ze zet alles op alles om aan haar milieu te ontsnappen.
Meer informatie en recensie
Armoede, liefde, apartheid, hoop en eer
Recensie 'Kind van de rivier' door Barbara van den Broek
Als historica ben ik dol op historische
romans. Ze maken het mogelijk je als lezer te verplaatsen in een tijd die je
niet hebt meegemaakt. In dit geval het dagelijks leven vlak voor de apartheid.
Irma Joubert neemt je mee terug in de tijd en laat je enigszins begrijpen hoe
het leven van de Afrikaners eruit zag, wat hun wereldbeeld was en hoe ze
omgingen met een klassenmaatschappij, apartheid en een explosieve politieke
situatie. Ze schrijft niet alleen uit eigen ervaring - ze groeide op op een 'plaas'
(boerderij) vlakbij Nylstroom, een klein dorp in de voormalige provincie Transvaal - maar heeft ook onderzoek gedaan en mensen geïnterviewd.
Het verhaal van Kind van de rivier is gebaseerd op de herinneringen van drie
mensen: Jouberts moeder, een
predikant en een Indiase handelaar die allen de verplaatsing van de Indiase
gemeenschap uit een dorp hebben meegemaakt. Joubert vertelt het fictieve verhaal van Pérsomi
en hoe zij dankzij haar intelligentie ontsnapt aan een leven als 'bijwonerskind' (de armste Afrikaners woonden in kleine huisjes bij een boer op
het erf in ruil voor werk op zijn land). Pérsomi is aan het begin van het
verhaal 11 jaar en we volgen haar door haar middelbareschooltijd, de
universiteit en een deel van haar werkende leven. We zien hoe ze vrienden wordt
met een Indiase jongen en hoe ze strijdt tegen de de apartheidsleer. De lezer
krijgt inzicht in de klassenmaatschappij van de jaren '30 en '40 en leert meer
over het nationalisme van de Afrikaners.
Na
een enigszins moeizaam begin waarin Joubert erg veel wil vertellen, begint het
verhaal te lopen. Een verhaal over armoede, onbereikbare liefde, apartheid,
hoop en eer. Het verhaal is hier en daar wat traag, maar zeker de moeite waard.
Je kunt dit boek cadeau krijgen als je abonnee wordt van Mzanzi! De actie loopt tot 28 februari of zolang de voorraad strekt. Klik hier om je te abonneren.
Vir ons mense wat Hollands praat. Een kennismaking met het Zuid-Afrikaans
Meer info
Vir ons mense wat Hollands praat
Als wij Nederlanders en Vlaminge naar Zuid-Afrika reizen komen we daar uitingen van een taal tegen die lijkt op de onze. Tegelijkertijd is die taal zo anders. Afrikaans is voor onze ogen en oren in de eerste plaats léuk.
Je kunt zelfs een tikje jaloers worden op het talent van de gebruikers van het Afrikaans, om treffende vertalingen te vinden voor woorden die wijzelf klakkeloos overnemen uit het Engels. Nee, dan de Afrikaners. Die zeggen liever ‘dwelms’ dan ‘drugs’, ‘rappers’ heten daar ‘rymkletsers’ en een laptop is een ‘skootrekenaar’.
Het hilarische facet aan het Afrikaans zal echter gauw genoeg naar de achtergrond verdwijnen. In de plaats daarvan komt dan diep respect voor de rijkdom van deze taal die ondanks alle andere invloeden toch vooral verwant is aan het Hollands van de 17e eeuw. De taal kent ook grote verschillen met het huidige Nederlands. Dit boek kan het proces van gewenning aan het prachtige Afrikaans gemakkelijker maken. De schrijver hoopt zodoende ‘ons mense wat Hollands praat’ dichter bij het Afrikaans te brengen.
Mzanzi-lezer: Het is een schitterend uitgevoerd boekje, mooi papier, mooie illustraties.
Moenie Mounie: niet mekkeren. Zuid-Afrikaans met een glimlach.
Meer info
Moenie Mounie: niet mekkeren
Zuid-Afrikaans met een glimlach
Van een tiental bekende domeinen waar we als bezoeker van Zuid-Afrika dagelijks mee te maken hebben, zoals verkeer, kleding, begroeten, voeding, drank en genotmiddelen, planten en dierenwereld, gebruiksvoorwerpen en sport laat Piet van Sterkenburg zien wat er met het Nederlands in het Afrikaans gebeurd is sinds Jan van Riebeeck daar in 1652 voet aan wal zette.
Op speelse wijze laat hij zien waarom een begrip heet zoals het heet. Of naar de praktijk vertaald: waarom heet iemand die zijn haar helemaal in de war heeft een bossiekop? Omdat het een samenstelling is van bossie ‘struikgewas, onkruid’ en kop ‘hoofd’. Hij wordt zo genoemd omdat zijn haren zo door elkaar staan als de takken van een boom. Bij de verschillende woorden staan fraaie foto’s die de herontdekking van het Nederlands in het Afrikaans spelenderwijs tot een fascinerende ontdekkingstocht maken.
Piet van Sterkenburg | Scriptum Publishers| Gebonden | 219 pagina's | € 17,50
Over Irma Joubert
Terwijl debuterende auteurs
tegenwoordig de grootste moeite moeten doen om op te vallen tussen de eindeloze
stroom nieuwe romans, lijkt de Zuid-Afrikaanse Irma Joubert haar publiek
moeiteloos voor zich te winnen. Van haar debuut Het meisje uit de trein (Mozaïek, februari 2011) is inmiddels de zevende
druk in omloop. En sinds haar stormachtige verovering van het Nederlandse
publiek zijn er inmiddels vier romans van Irma Joubert op de markt - in totaal
zijn er intussen zo'n 33.000 boeken van Joubert verkocht.
Lees Meer...
Rasverteller
'Schrijven is een deel van mij, net zoals ademhalen'
Kenmerkend voor de
romans van Irma Joubert is dat ze schrijft over het echte leven, over mensen
van vlees en bloed - en ondertussen op een natuurlijke manier serieuze thema's aan de orde stelt: de
standen- en klassenmaatschappij, bloedschande, rechtvaardigheid versus onrecht,
de Apartheidspolitiek. Want wat betekent het voor een dorpsgemeenschap als de
Indiase kruidenier opeens door de overheid gesommeerd wordt om kilometers
verderop, in de woestenij, zijn handel voort te zetten? Zijn winkeltje platgegooid,
zijn levensperspectief in duigen. Op deze manier geeft Irma Joubert de thema's
een menselijke maat en brengt ze de impact ervan heel dicht bij de lezer.
Waargebeurd
De inspiratie voor haar
verhalen vindt Irma Joubert bij mensen die haar waargebeurde verhalen
vertellen. Al haar boeken die nu in het Nederlands zijn verschenen, baseerde ze
op zulke verhalen uit de eerste hand. Tijdens een cruise die Irma en haar man
deden op de Caribische zee werd bijvoorbeeld het idee van Het meisje uit de trein geboren. Irma vertelt: "Een medepassagier
was een wat oudere dame die zich voorstelde als Sarah. Ze
had een Duits accent. 'Bent u Duits?' vroeg ik. Haar mond verstrakte tot een streep. 'Nee,' zei ze. En toen wist mijn vertellersbrein dat ik hier een verhaal te
pakken had - want een vrouw van tussen de 70 en 80 jaar, met een Oost-Europese
uitspraak en de naam Sarah, die ook nog eens beslist geen Duitse is, moet wel
een verhaal hebben."
Jeugdjaren
Joubert werkte 35 jaar als docente geschiedenis en Afrikaans in de
bovenbouwklassen van een middelbare school. Ze noemt de puberteit de interessantste fase in een
mensenleven. Vaak laat Joubert haar personages dan ook binnen haar roman opgroeien
tot volwassene. "Ik begin mijn boeken graag met de kinderjaren van mijn
hoofdpersonen, omdat een mens in die tijd wordt gevormd. Zo kun je als lezer
ook begrip opbrengen voor hoe iemand wordt zoals hij is. Voor het meest bizarre
gedrag van een mens is meestal wel een verklaring te vinden."
Ook Irma's eigen jeugd is bepalend geweest. Op een boerderij of 'plaas' even buiten het dorpje
Nylstroom in Transvaal (tegenwoordig Limpopo) groeide ze op. Deze plaas, het
dorp en de boerengemeenschap dienen nog altijd als decor voor haar verhalen. Ze wijst zelf naar het warme christelijke nest waar ze opgroeide, als een
belangrijke oorzaak voor haar fascinatie voor menselijke verhoudingen. "Je had in onze streek geleerde,
succesvolle en vooraanstaande mensen, maar ook heel eenvoudige, arme, luie en
ongeletterde mensen. Bij ons thuis werd veel over politiek gepraat. Mijn vader
en mijn oma discussieerden heel wat af over de Apartheid. Zo heb ik van jongs
af geleerd dat er altijd meer kanten aan een zaak zitten, en dat de ene kant
niet altijd alleen maar gelijk heeft en de andere alleen maar ongelijk."
Inwoners
Voordat ze een
letter op papier zet, heeft Irma eerst een intensieve periode van kennismaking
en research (als oud-docente geschiedenis vindt ze een correcte weergave van
historische feiten heel belangrijk). Tijdens deze periode trekt ze maandenlang met haar personages
op. Ze stelt zich voor welke plaats haar personages
innemen in de feiten die ze onderzoekt, ze voert gesprekken met hen over wat ze
te weten is gekomen, enzovoort. "Juist daarom vind ik
het helemaal niet prettig als een boek eenmaal af is. Zeker, er zullen weer
nieuwe mensen bij me intrekken, uit een nieuw boek "- maar het duurt een tijd
voor ik hen heb leren kennen en van hen ben gaan houden, en dan pas kan ik hun
verhaal vertellen. Geef mij maar een trilogie!"
Ademen
"Schrijven en verhalen vertellen, dat is
voor mij als ademen," vertelt Irma Joubert. "Het is niet een kwestie van zin
maken of aan het werk gaan. Ik ervaar het als een noodzakelijk iets, een drang
die sterker is dan ikzelf. Schrijven zit me in het
bloed. Ik möet gewoon vertellen. Als God mij genadig is, zal er daarom altijd opnieuw een verhaal op mij
liggen te wachten, een verhaal dat verteld moet worden."
Of ontvang het boek Kind van de rivier cadeau als je nu abonnee wordt van Mzanzi! Deze actie loopt tot 28 februari of zolang de voorraad strekt. Klik hier om je te abonneren.
Verschenen titels Uitgeverij Mozaïek is tot nu toe de enige buitenlandse uitgever die Jouberts romans in vertaling heeft uitgebracht (zie www.uitgeverijmozaiek.nl voor meer informatie). Vaste vertaler van Jouberts romans is Dorienke de Vries. Zij heeft de volgende romans van Irma Joubert vertaald: 7e druk Het meisje uit de trein 3e druk Het spoor van de liefde 4e druk Kind van de rivier 2e druk Pontenilo April 2013: Kronkelpad Er is ook een Nederlandse fanpagina op Facebook voor de boeken van Irma Joubert.
Over Karel Tomeï
Karel Tomeï is een bekroonde luchtfotograaf. Hij heeft Eindhoven als thuisbasis, maar vloog over verschillende landen waaronder Zuid-Afrika.
Lees verder...
Over Karel Tomeï
Bekroond luchtfotograaf
Karel Tomeï (Rotterdam 1941) maakte de afgelopen jaren naam als kunstenaar. Zijn luchtfoto's zijn ongeëvenaard. Vanuit de lucht laat hij de kijker meegenieten van zijn bijzondere kijk op de wereld. Haarscherpe composities van de aarde waarop we leven en waar Tomeï als een vrije vogel boven hangt, gewapend met zijn camera's en scherpe blik.
Tomeï (op de foto rechts, aan het werk in Zuid-Afrika) werkt vanaf thuisbasis Eindhoven waar permanent een heli tot zijn beschikking staat voor uiteenlopende opdrachten in binnen- en buitenland.
Zijn werk leverde hem diverse internationale prijzen en exposities op, zoals:
1988 Kodak Commercial and Industrial Award (Houston, USA)
1990 Price for Artistic Photography of the Landscape and the Environment (uit handen van koning Gustav, Stockholm, Zweden)
1997 ABC Annual Award for Art Photography (Groninger museum)
1998 Expositie in Moscow House of Photography Moscow (Rusland)
2005 Expositie in Japan (Nagasaki World Exhibition)
2005 Expositie (Fotofestival Naarden) 2005 Vijfentwintig jumbovergrotingen in nieuwe vertrekhal (Schiphol Airport).
Wie nu abonnee wordt van Mzanzi kan zijn boek Flying over South Africa cadeau krijgen. In de winkel kost het € 59,90. Nu draag je alleen bij in de verzendkosten ad € 6,75.
Deze actie loopt tot 28 februari of zolang de voorraad strekt!
Eèn van de boeken van misdaadromanschrijver Deon Meyer verscheen in mei '12 in het Nederlands. Het werd gelijk door Vrij Nederland uitgeroepen tot misdaadroman van 2012: 13 uur. Deze thriller speelt zich af in Kaapstad. Voor het Mzanzi magazine van juni '12 interviewde we Deon Meyer en schreven een recensie van het boek.
Lees de recensie...
Zenuwslopend
'13 uur' van Deon Meyer
Als inspecteur Bennie Griessel's ochtends zijn huis in Kaapstad uitstapt, kijkt hij uit op de Tafelberg. Daarmee hebben we meteen het hoogtepunt van zijn dag gehad. Wat volgt, is een zenuwslopende klopjacht op een stel gewetenloze moordenaars die in de vroege ochtend een Amerikaanse toeriste bruut hebben vermoord en het nu voorzien hebben op haar vriendin.
Meyer vertelt het verhaal met grote vaart. De gebeurtenissen ontvouwen zich chronologisch. Doordat Meyer vaardig schakelt tussen de perspectieven van de verschillende betrokkenen, wordt het nooit saai. Leuke bijkomstigheid is dat de roman zich afspeelt op en rondom de Tafelberg en in het centrum van Kaapstad. Met de roman in de hand kun je de 13-urige werkdag van Bennie Griessel nog eens lichtjes overdoen.
Te koop via de website van A.W. Bruna, bij Bol.com en in de boekhandel.
Een jongensvriendschap
Je
zou maar opgroeien op het Zuid-Afrikaanse platteland in de jaren zestig. De
Zuid-Afrikaanse schrijver Michiel Heyns schreef er een spannende en geestige
roman over.
Lees verder...
Absolutie
De recente geschiedenis van Zuid-Afrika en de persoonlijke geschiedenis van de hoofdpersonen vallen samen in deze debuutroman van Patrick Flanery.
Lees Meer...
30 May 2012
Patrick Flanery
Absolutie
De recente geschiedenis van Zuid-Afrika en de
persoonlijke geschiedenis van de hoofdpersonen vallen samen in deze debuutroman
van Patrick Flanery. Als de gelauwerde schrijfster Clare Wald het onderwerp
wordt van een biografie, komt zij voor lastige keuzes te staan. Hoe eerlijk
durft ze te zijn? Is zij de held of de schurk in haar eigen levensverhaal? Een
ambitieus debuut, zeker als je bedenkt dat de schrijver geen Zuid-Afrikaan is,
maar een in Londen woonachtige Amerikaan.
Informatie Absolutie, De Bezige Bij Prijs: € 23,90
Vanaf maart 2012 is een nieuwe bundel van Coetzee verkrijgbaar. Zijn drie autobiografische romans zijn voor het eerst in één band gepubliceerd. Coetzee schreef special voor de Nederlandse uitgave een introductie.
Lees Meer...
Vanaf maart in de winkel
Sinds maart '12 in de winkel
J.M. Coetzee: Scènes uit de provincie
Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee woont al enige
jaren in Australië en heeft zelfs de Australische nationaliteit. Toch geldt hij
nog steeds als de belangrijkste Zuid-Afrikaanse schrijver. Of misschien wel de belangrijkste schrijver die Zuid-Afrika nooit heeft gehad.
De worsteling van de schrijver met zijn Zuid-Afrikaanse identiteit is een
terugkerend motief in de drie autobiografische romans die nu voor het eerst in één band worden gepubliceerd. Het is een worsteling die de hoofdpersoon (een
fictieve J.M Coetzee) keer op keer verliest. Coetzee's emigratie naar Australië
lijkt daarvan de logische consequentie.
Scènes
uit de provincie. De
autobiografische romans
In Pontenilo draait het om Klara, de dochter
van de boer op wiens land Pérsomi (de hoofdpersoon uit Kind van de rivier) en haar familie wonen. Klara is een paar jaar
ouder dan Pérsomi. Haar verhaal begint als zij zich klaarmaakt om naar de universiteit
te gaan. Een deel van Klara's (familie)geschiedenis is dus al bekend voor de
lezer van Kind van de rivier. 
Over de Boerenoorlog zijn boekenplanken vol
geschreven, vooral door Britse en Zuid-Afrikaanse historici. Het was dan ook
met enige argwaan dat ik begon aan het vuistdikke boek (613 pagina’s) van de
Nederlandse historicus Martin Bossenbroek. De fantasieloze titel (
Als historica ben ik dol op historische
romans. Ze maken het mogelijk je als lezer te verplaatsen in een tijd die je
niet hebt meegemaakt. In dit geval het dagelijks leven vlak voor de apartheid.
Irma Joubert neemt je mee terug in de tijd en laat je enigszins begrijpen hoe
het leven van de Afrikaners eruit zag, wat hun wereldbeeld was en hoe ze
omgingen met een klassenmaatschappij, apartheid en een explosieve politieke
situatie. Ze schrijft niet alleen uit eigen ervaring - ze groeide op op een 'plaas'
(boerderij) vlakbij Nylstroom, een klein dorp in de voormalige provincie Transvaal - maar heeft ook onderzoek gedaan en mensen geïnterviewd. 
Vir ons mense wat Hollands praat. Een kennismaking met het Zuid-Afrikaans
Moenie Mounie: niet mekkeren. Zuid-Afrikaans met een glimlach.
